Back to Top

Përfundoi Edicioni i 21-të i FNP "Ditët e Naimit", Tetovë/Pogradec

POETËT - PËR NJË BOTË MË HARMONIKE

 

Është mbyllur Edicioni i 21-të i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit", i cili u mbajt prej 19 -22 tetor 2017, në Tetovë dhe në Pogradec. Ate e karakterizoi një program i ngjeshur letrar, artistik dhe kulturor. U mbajtën dy lexime letrare, u promovuan 6 libra të rinj të shtëpisë botuese "Ditët e Naimit", si dhe u bënë vizita të ndryshme në monumentet kulturore, historike dhe fetare në qytetin e Tetovës dhe të Pogradecit.perfundim

Moderatorja Arlinda Zymeri

 

Në Edicionin e 21-të të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" morrën pjesë poetë nga vende të ndryshme të botës, si: Xhorxh Uallas (SHBA), Riki Daskal (Izrael), Gustavo Vega (Spanjë), Tonia Passola (Kataloni), Nivedita Lakhera (Indi), Poul Lynggaard Damgaard (Danimarkë),  Xhuzepe Napolitano (Itali), Dinos Koubatis (Greqi), Abel D Andrea (Porto Riko), Silke Liria Blumbach (Gjermani), Sema Guler (Turqi), Milosava Pavloviç (Serbi), Anton Baev dhe Elka Dimitrova (Bullgari), Slavica Gaxhova dhe Marta Markoska (Maqedoni), Belfjore Qose dhe Arjan Kallço (Shqipëri), Bardh Frangu, Migena Arllati dhe Ndue Ukaj (Kosovë), Iljaz Osmani dhe Ekrem Ajruli (Maqedoni).

01

Fishekzjarret në hapjen e aktiviteteve kulturoe e letrare para qendrës së kulturës"Naim Frashëri"

Hapja e ceremonisë së Edicionit të XXI të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” u bë përmes një performance të bukur fishekzjaresh, para qendrës së kulturës  “Naim Frashëri”, në Tetovë. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, laureati amerikan Xhorxh Uallas, zonj. Teuta Arifi kryetarja e Komunës së Tetovës dhe sekretari shtetëror në Ministrinë e Kulturës, Valmir Aziri dhe një delegacion nga Komuniteti Bektashian në Tetovë, vendosën buqete lulesh para shtatores së poetit tonë kombëtar Naim Frashëri.

2

Laureati Xhorxh Uallas dhe drejtori Shaip Emërllahu vendosin kurora lulesh

dhe mbajnë një minutë heshtje para shtatores së Naim Frashërit

 

Në hyrje të Qendrës së Kulturës, publikut iu dhurua Antologjia e këtij edicioni dhe pesë titujt e tjerë të rinj të Festivalit.

3

Drejtori Shaip Emërllahu hap solemnisht Edicionin e XXI të Festivalit

Hapjen e Edicionit jubilar e bëri, drejtori i Festivalit, z. Shaip Emërllahu, i cili tha se, "Botën vazhdojnë ta shoqërojë një dis'harmoni, një kaos, që herë herë është i përmasave mjaft shqetësuese. Ky dimension disharmonie të kujton mitin e Abilit dhe Kabilit, ku vëllai vret të vëllanë dhe nis rruga e një lufte në mes të mirës e të së keqes. Për të bërë peshoren të anojë nga e mira shoqëria ka njohur projekte profetësh dhe libra të shenjtë, të cilët kanë luajtë një rol të rëndësishëm në ngritjen e një botë më të mirë. Më vonë vijnë krijuesit e arteve, të letërsisë, poezisë, të cilët me forcën e vet ndikojnë të përsoset shoqëria, njeriu, duke e bërë një botë më humane, më fisnike, më të përkryer... ku pushtetin ta ketë dashuria dhe harmonia e natyrës. Edhe operatori kulturor yni "Ditët e Naimit" ka këtë mision, i cili me aktivitetet e ndryshme letrare, muzikore, të artit pamor e artistik për më se dydhjetëvjeçarë ka luajtë rolin në humanizimin e njeriut, në ndërtimin e një bote më të mirë.

4

Pianistja Biondina Selami

 

Në hapje të këtij Edicioni, aktori Arsim Kaleci, recitoi poezinë "Fjalët e Qiririt" të Naim Frashërit, ndërsa një pikë muzikore me piano ekzekutoi, pianistja e talentuar, Biondina Selami.

5

Poeti Gustavo Vega (Spanjë)

 

Në orën e madhe letrare ‘Globi poetik’, poetët nga vendet e ndryshme lexuan poezitë e tyre.

6

Kryetari i Jurisë duke lexuar Motivimin e dhënies së çmimit "Naim Frashëri"

 Ndërkaq, kryetari i Jurisë, Ndue Ukaj, lexoi motivacionin. "Poeti amerikan George Wallace që është laureat i sivjetshëm i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” është bursist-shkrimtar që banon përkohësisht në shtëpinë e lindjes së Walt Whitman-it. Ai është autor i shumë librave dhe shquhet për origjinalitet poetik, me të cilin ka joshë admiruesit e poezisë dhe fjalës së bukur artistike. Poezia e tij iu ngjan engjëjve të natës që shtegtojnë në një errësirë të pahijshme që e shoqëron jetën bashkëkohore: të topitjes intelektuale, shpirtërore e kulturore. Në “mjegullën e qytetërimeve dhe shiut idiot”, poezia e kërkon rrugën e saj, nëpërmjet imazheve dhe muzikalitetit të shpirtit, si krijesë shpirti, që në ontologjinë e vet ka bukuri, estetikë, tingull e muzikalitet, inteligjencë e humanizëm, për ta mbushë botën me më shumë bukuri, dashuri dhe humanizëm. Shkrimtari George Wallace, me imazhet dhe depërtimet e thella poetike, përçon një botë të pasur e të dëlirë të idalitetit estetik, që grish njeriun të mbetet njeri, edhe në kohën e qytetërimit të mjegullës dhe të shiut idiot. Për më tepër, ai grish lexuesin për shpresë, ashtu siç bënë e gjithë poezia e mirë. Poezi e tij flet me gjuhën e kohës dhe është sinjalizim i dritës që shpërndan ajo me fuqinë e tejkohshme dhe të pamatshme të gjuhës. A është e mundur që mjegulla e këtij qytetërimi dhe shiu idiot të qartësohet me poezi? Me këtë sfidë dhe dilemë na përballë poezia e laureatit të sivjetshëm, që vjen në Festivalin Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” nëpërmjet një estetike të kondensuar, ku mjegulla dhe shiu idiot janë të pavrejtshme, sepse prapa rri qytetërimi i poezisë së shpirtit dhe flakadani i saj rrezatues, të cilin nuk mund ta pengojë asnjë fuqi. Po, poeti George Wallace na grish, me shpresë se mjegulla e këtij qytetërimi dhe shiu idiot, janë sajesa të përkohshme, që venitin njeriun me kotësi dhe rutinë, por të pafuqishme përballë artit të bukur, poezisë, që është krijesë plot gjallëri dhe e destinuar për përjetësi".

Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu ia dorëzoi laureatit çmimin e madh ‘Naim Frashëri’ që jepet për "Vlera të larta estetike dhe artistike", si dhe ia akordoi titullin Anëtar Nderi të Festivalit, poetit të njohur amerikan Xhorxh Uallas.

7

Drejtori Shaip Emërllahu ia dërëzon Laureatit Xhorxh Uallas, titullin e lartë Anëtar Nderi i Festivalit

Me këtët rast, laureati amerikan Uallas, pasi falenderoi organizatorët dhe Jurinë për dhënien e këtij çmimi të lartë të Festivalit,  ai tha se, "Me një parandjenjë emocionuese dhe përulësie, e pranova nderin që më keni bërë duke më caktuar mua fitues të Çmimit Poetik Ndërkombëtar “Naim Frashëri” të Edicionit të XXI të Festivalit. Me të vërtetë një nder i madh, të shkosh në gjurmët e poetëve të tillë të shquar si Ismail Kadare, Desmond Egan, Ewa Lipska, Athanase Vangchev de Thracy dhe të kolegut poetit amerikan Craig Czury, të cilët e kanë marrë më parë këtë çmim. Dhe një koinçidencë e veçantë që si shkrimtar në rezidencë në vendlindjen e Uollt Uitman në Nju Jork, më është dhënë kjo mundësi për të ndërtuar një urë mes këtij poeti të madh kombëtar amerikan dhe ikonës tuaj, poetit Naim Frashëri.

Për mendimin tim, lidhja ndërmjet Uitman dhe Frashërit është e thellë. Të dy këta figura letrare monumentale të shekullit XIX kanë luftuar përmes gjuhës poetike për të promovuar bashkimin ndërmjet njerëzve dhe ndjenjën e humanizmit duke respektuar ndërkohë diferencat e thella të religjionit, zakoneve dhe dialektikës brenda kombeve të tyre respektive. Kjo shpallje e një patosi humanist të fortë dhe mbizotërues i ka shërbyer procesit të shtet-ndërtimit dhe ka ndihmuar për të kapërcyer ndarjet e thella social-kulturore gjatë gjithë jetës së tyre.

Për më tepër, arritjet e tyre shërbejnë si model për ne në kohën e sotme.

Besoj se ndaj me organizatorët e festivalit “Ditët e Naimit”  bindjen se poezia i ka kapacitetet për të bashkuar njerëzit e kulturave të ndryshme, duke iu ofruar atyre një “kod gjuhe” të qartë përmes të cilit afirmohet identiteti i tyre social dhe kulturor dhe krijojnë lidhje me njëri-tjetrin me respekt dhe vlerësim. Veçanërisht në këto kohë me sfida sociale dhe politike, kjo vlerë është e një rëndësie vitale ndërkombëtare".

8

              Drejtori Shaip Emërllahu ia dorëzon çmimin letrar "Naim Frashëri" laureatit amerikan Georg Wallas

Titullin e lartë, Anëtarë Nderi të Festivalit, deri tani, e kanë marrë shkrimtarët dhe intelektualët e njohur, si Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Abdellatif Laabi (Marok), Peter Poulsen (Danimarkë), Lionel Ray, (Francë), Eva Lipska (Poloni), Craig Czury (SHBA), Tua Forsstrom (Finlandë), Athanase Vantchev de Thracy (Francë), Sebastiano Grasso (Itali), Kuei shien Lee (Taivan) etj . Në këtë edicion, poetit grek Dino Koubatis, iu dha titulli i lartë Anëtar Nderi i Festivalit, për kontributin e dhënë në letërsi.

9

Drejtori i Festivalit Shaip Emërllahu i dorëzon titullin e lartë Anëtar Nderi i Festivalit poetit Dinos Kobatis

 

Në ditën e dytë të Programit, në lokalin e artistëve "Oda" u bë përurimi i gjashtë titujve të rinj të shtëpisë botuese "Ditët e Naimit”. Libri i punimeve të Konferencës shkencore, që u mbajt vitin e kaluar, në 20 vjetorin e këtij operatori kulturor e letrar me titull "Ndërkomunikimet kulturore - 'Ditët e Naimit' dhe poeti kombëtar Naim Frashëri", ku janë përfshirë kumtesa të poetëve dhe studjuesve të huaj dhe shqiptarë. Pastaj, libri me tregime i poetes Silke Liria Blumbach, "Një vit pas vdekjes sime", me parathënie të poetit Moikom Zeqo, i poetit italian Xhuzepe Napolitano "Tetova e Poezisë", të përkthyer nga poeti dhe përkthyesi Arjan Kallço, i poetes indiane Nivedita Lakhera, "Jastëku i ëndrrave", të përkthyer nga Silke Liria Blumbach, i poetit shqiptar Ndue Ukaj, "Krijimi i dashurisë" dhe antologjia e poetëve pjesëmarrës të këtij edicioni "Vallëzim refugjati" e përgatitur nga Shaip Emërllahu. Për këto libra folën poetët dhe studjuesit Ndue Ukaj, Xhelal Zejneli, Remzi Salihu dhe Reshat Sahitaj.

10

Përurimi i librave të rinj të shtëpisë botuese "Ditët e Naimit"

 

Pasdite pjesëmarrësit u nisën për në Pogradec. Atje, ata mbajtën pjesën e dytë programit të Festivalit në bashkorganizim me Bashkinë e Pogradecit.

Programi i Edicionit të 21-të i Festivalit Ndërkombëtar i Poezisë "Ditët e Naimit" u mbyll me orën e madhe letrare ‘Meridiane poetike’, e cila u mbajt në qendrën e kulturës "Lasgush Poradeci" në Pogradec, ku poetët lexuan poezitë e tyre dhe u ndanë edhe çmimet e tjera letrare të Festivalit.

11

Kryetari i Jurisë, Ndue Ukaj, fituesit e çmimeve letrare Sema Guller, Belfjore Qose, Bardh Frangu, Nivedita Lakhera, Xhorxh Uallas, Tonia Passola dhe drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu

Çmimi për vlera të veçanta poetike ‘Menada’ iu dha poetes katalonase, Tonia Passola. 

Çmimi letrar ‘Ditët e Naimit’, që jepet për karrierë letrare iu nda poetit shqiptar, Bardh Frangu.

Çmimin letrar për ciklin më të mirë poetik ‘Oaeneumi’ e mori poetja shqiptare, Belfjore Qose.

Çmimin letrar  ‘Qiriu i Naimit’ për poezinë më të mirë iu dha poetes turke, Sema Guller.  

Çmimi letrar ‘Silke Liria’ për shprehjen poetike iu dha poetes hinduse, Nivedita Lakhera.

12

Poetët para shtatores së poetit Lasgush Poradec (Pogradec)

Në ditën e tretë poetë pjesëmarrës vendosën buqete lulesh te shtatorja e poetëve, Lasgush Poradeci dhe Mitrush Kuteli.

13

Drejtori Shaip Emërllahu i dorëzon Mirënjohjen e Festivalit zevendëskryetarit të Pogradecit, Avdulla Cano

 

Në sheshin e poetëve, drejtori i Festivalit Shaip Emërllahu, ia dorëzoi edhe mirënjohjet kryetarit të Bashkisë së Pogradecit, Eduart Kapri dhe zevendeskryetarit të Bashkisë, Avdulla Cano të dhënë për ndihmesën në organizimin e këtij edicioni të Festivalit. Ata, më pas vizituan disa monumente kultuore dhe historike të qytetit të Pogradecit, Drilonin, Ohrin dhe Strugën.

14

Para shtatores së poetit dhe prozatorit Mitrush Kuteli

Drejtoria e Festivalit edhe në këtë edicion botoi antologjinë e poezive të poetëve pjesëmarrës, ‘Enderr refugjati", të përgatitur nga Shaip Emërllahu.

Në 21 vjetorin e Festivalit, Drejtoria ndau Mirënjohje për kontributin e dhënë në plotësimin e programit me vepra muzikore dhe ngritjen e Festivalit, Jeton Pustinën, Naser Dulen, Shkëlzen Pajaziti dhe Biondina Selamin. Festivalin e udhëhoqi moderatorja Arlinda Zymeri. Poezitë në gjuhën shqipe i lexoi aktori Arsim Kaleci, kurse me kitarë i shoqëroi Naser Dula. 

15

Poetët pas  mbylljes së Edicionit të XXI të Festivalit, në Pogradec

Festivali u mbështet nga Ministria e Kulturës së Republikës së Maqedonisë,  Bashkia e Pogradecit dhe sponzorët, "Logos A" e restorant "Kurtishi". Ai u ndihmua edhe nga z. Guxim Islami, Qendra e Kulturës, SHKA "Xheladin Zeqiri" dhe "Karnevalet Ilire".

Dimal Hadri

Tetovë, 23 tetor 2017

Konferencë shtypi e Drejtorisë së FNP "Ditët e Naimit", Tetovë

TË ENJTEN HAPET EDICIONI I XXI FNP "DITËT E NAIMIT"

press2017

Sot, Drejtoria e Festivalit Nderkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit", në Qendrën e Kulturëes mbajti Konferencën e shtypit, ku prezantoi Programin e Edicionit te XXI, i cili do të mbahet prej 19-22 tetor 2017, në Tetovë dhe në Pogradec.  Gjatë ketyre diteve do të zhvillohen një sërë aktivitetesh letrare, artistike, muzikore, revy te veshjes ilire e shqiptare, do të përurohen gjashtë tituj të librave të edicionit të Festivalit, pastaj do të vizitojne disa vende kulturore e historike të qyteteve që prekin liqenin e Pogradecit.

Ne kete edicion ardhjen e kane knfirmuar 30 poetë nga vende te ndryshme si SHBA, Porto Riko, India, Izraeli, Danimarka, Suedia, Gjermania, Italia, Holanda, Izraeli, Spanja, Katalonia, Turqia, Greqia, Bullgaria,etj, si dhe nga e gjithe hapsira shqiptare.

Ceremonia e fillimit së Festivalit do të bëhet para Qendrës Kulturës, Tetovë, më 19 tetor (e enjte), në orën 19.30. Laureati i Festivalit, poeti amerikan Xhorxh Uallas dhe Drejtori i Festivalit, do të vendosin buqete lulesh te shtatorja e poetit kombëtar Naim Frasheri, që ndodhet para Qendrës së Kulturës. Ndërkaq, orën 20.00 në Sallën e Madhe, do të bëhet hapja e Festivalit. Hapjen e Festivalit do ta bëj drejtori i Festivait, Shaip Emërllahu. Me pas në orën e madhe poetike "Globi poeti", poetët nga mbarë bota dhe ata shqiptarë do të lexojnë krijimet e tyre. Gjatë këtij programi letrar, artstik e muzikor, laureatit të këtij Edicioni,  Xhorxh Uallas do t'i dorëzohet çmimi i madh letrar "Naim Frashëri", si dhe do t'i jepet titulli Anëtar Nderi i Festivalit. Poashtu, Drejtoria gjithashtu në këtë hapje të Festivalit do t'i dorëzojë titullin Anëtar Nderi edhe poetit të njohur nga Greqia, Dinos Koubatis.

Në ditën e dytë të Festivalit, në orën 10, në lokalin "Oda" do të mbahet përurimi i gjashtë titujve të poetëve të huaj e shqiptarë,botime të shtëpisë botuese tëFestivalit". Ata janë: Libri i punimeve të Konferencës shkencore, që u mbajt vitin e kaluar, në 20 vjetorin e këtij operatori kulturor e letrar me titull "Ndërkomunikimet kulturore - 'Ditët e Naimit' dhe poeti kombëtar Naim Frashëri", ku janë përfshirë kumtesa të poetëve dhe studjuesve të huaj dhe shqiptarë. Pastaj, libri me tregime i poetes Silke Liria Blumbach "Një vit pas vdekjes sime", me parathënie të poetit Moikom Zeqo, i poetit italian Xhuzepe Napolitano "Tetova e Poezisë", të përkthyer nga poeti dhe përkthyesi Arjan Kallço, i poetes amerikano indiane Nivedita Lakhera, "Jastëku i ëndrrave", të përkthyer nga Silke Liria Blumbach, i poetit shqiptar Ndue Ukaj, "Krijimi i dashurisë" dhe antologjia e poetëve pjesëmarrës të këtij edicioni "Vallëzim refugjati". Librat janë përgatitur nga Shaip Emërllahu. Për këto libra do të flasin poetët dhe studjuesit Ndue Ukaj, Migena Arllati, Xhelal Zejneli, Remzi Salihu dhe Reshat Sahitaj. Në kopertinat e librave ndodhen pikturat e profesoreshës së artit, Majlinda Kelmendi.

Pas përurimit të librave, poetët do të nisen për në Pogradec. Në mbrëmje, në sallën e kulturës "Lasgush Poradeci" do të mbahet ora e madhe letrare "Meridiane poetike" ku pritet poetët t'ipërshënds kryetari i Bashkisë së Pogradecit. Në këtë orë poetike do të ndahen çmimet tjera letrare të Festivalit, "Menada", Ditët e Naimit", "Oeneumi", "Qiriu i Naimit" dhe çmimi "Silke/Liria".

Në këtë festival do të ekspozohen veshje kombëtare shqiptare dhe do të ekzekutohen disa pika muzikore nga artistët; Kastriot Marku, Shkëlzen Pajaziti dhe Biondina Selami. Poezitë e poetëve do t'i lexojë në shqip aktori Arsim Kaleci, ndërsa do t'i përcjellë me gitarë Naser Dula.

Në mbyllje tëfestivali poetët do të vizitojnë disa monumente kulturore në Pogradec, ku poetët do të vendosin buqete lulesh te shtatoret e poetëve të mëdhenj, Lasgush Poradeci dhe Mitrush Kuteli. Në rrugë për në Tetovë ato do të vizitojnë edhe Ohrin e Strugën.

 A.Arsllani

Tetovë, 17 tetor 2017

Ditet e Naimit XXI

festivaliXIX

Konferencë shtypi e Jurisë së Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

POETI XHORXH UALLAS - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”

 

PRESS LAUREATI 2017


Fitues i çmimit të madh "Naim Frashëri" të Edicionit XXI të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti amerikan Xhorxh Uallas (George Wallace). Ky është vendimi i Jurisë së Festivalit i përbërë nga poeti dhe kritiku letrar, Ndue Ukaj (Kosovë), poeti dhe laureati amerikan Craig Czury (SHBA) dhe studjuesi i letërsisë, Xhelal Zejneli (Maqedoni). Drejtoria e Festivalit, gjithashtu, ka shpallë laureatin e sivjetshëm edhe Anëtar Nderi të Festivalit. Festivali Ndërkombëtar i Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 19 – 22 tetor 2017, në qytetin e Tetovës.

Kjo u bë e njohur në një Konferencë shtypi të mbajtur më 18 shtator, në Qendrën e Kulturës në Tetovë, nga drejtori i FNP "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu, kryetari i Jurisë së Festivalit, Ndue Ukaj, dhe anëtari i jurisë, Xhelal Zejneli. Laureatë të mëhershëm të këtij festivali janë emra e njohur, si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Ali Podrimja (Kosovë), Fatos Arapi (Shqipëri), Athanase de Thracy (Bullgari), Lionel Ray(Francë), Abdelatif Laabi (Marok), Eva Lipska (Poloni), Tua Forstrom (Finlandë), Craig Czury (SHBA), Kuei shien Lee (Taivan) etj.

Në edicionin e sivjetëm janë ftuar 40 poetë nga vende të ndryshme të botës, si: SHBA, Argjentinë, Porto Riko, Indi, Danimarkë, Holandë, Islandë, Gjermani, Francë, Itali, Spanjë, Poloni, Izrael, Greqi, Turqi, Tunis, Kroaci, Slloveni, Bullgari, Serbi, Bosnjë dhe Hercegovinë, dhe poetë shqiptare nga Mali i Zi, Shqiperia, Kosova dhe Maqedonia.
Në vazhdim kryetari i Jurisë së Festivalit, Ndue Ukaj, paraqiti arsyetimin për dhënien e çimimit letrar "Naim Frashëri", ku thuhet se, "Poeti amerikan Xhorxh Uallas, që është laureat i sivjetshëm i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” është bursist-shkrimtar, i cili banon përkohësisht në shtëpinë e lindjes së Walt Whitman-it. Ai është autor i shumë librave dhe shquhet për origjinalitet poetik, me të cilin ka joshë admiruesit e poezisë dhe fjalës së bukur artistike. Poezia e tij iu ngjan engjëjve të natës që shtegtojnë në një errësirë të pahijshme që e shoqëron jetën bashkëkohore: të topitjes intelektuale, shpirtërore e kulturore... Shkrimtari Xhorxh Uallas, me imazhet dhe depërtimet e thella poetike, përçon një botë të pasur e të dëlirë të idalitetit estetik, që grish njeriun të mbetet njeri, edhe në kohën e qytetërimit të mjegullës dhe të shiut idiot. Për më tepër, ai grish lexuesin për shpresë, ashtu siç bënë e gjithë poezia e mirë. Poezi e tij flet me gjuhën e kohës dhe është sinjalizim i dritës që shpërndan ajo me fuqinë e tejkohshme dhe të pamatshme të gjuhës. A është e mundur që mjegulla e këtij qytetërimi dhe shiu idiot të qartësohet me poezi? Me këtë sfidë dhe dilemë na përballë poezia e laureatit të sivjetshëm, që vjen në Festivalin Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” nëpërmjet një estetike të kondensuar, ku mjegulla dhe shiu idiot janë të pavrejtshme, sepse prapa rri qytetërimi i poezisë së shpirtit dhe flakadani i saj rrezatues, të cilin nuk mund ta pengojë asnjë fuqi. Më pas, drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, lexoi Deklaratën e laureatit, Xhorxh Uallas, ku thuhet se, "Me një parandjenjë emocionuese dhe përulësie, e pranova nderin që më keni bërë duke më caktuar mua fitues të Çmimit Poetik Ndërkombëtar “Ditët e Naimit” 2017. Me të vërtetë një nder i madh, të shkosh në gjurmët e poetëve të tillë të shquar si Ismail Kadare, Desmond Egan, Ewa Lipska, Athanase Vangchev de Thracy dhe të kolegut poetit amerikan Craig Czury, të cilët e kanë marrë më parë këtë çmim. Dhe një koinçidencë e veçantë që si shkrimtar në rezidencë në vendlindjen e Uollt Uitman në Nju Jork, më është dhënë kjo mundësi për të ndërtuar një urë mes këtij poeti të madh kombëtar amerikan dhe ikonës tuaj, poetit Naim Frashëri. 

Për mendimin tim, lidhja ndërmjet Uitman dhe Frashërit është e thellë. Të dy këta figura letrare monumentale të shekullit XIX kanë luftuar përmes gjuhës poetike për të promovuar bashkimin ndërmjet njerëzve dhe ndjenjën e humanizmit duke respektuar ndërkohë diferencat e thella të religjionit, zakoneve dhe dialektikës brenda kombeve të tyre respektive. Kjo shpallje e një patosi humanist të fortë dhe mbizotërues i ka shërbyer procesit të shtet-ndërtimit dhe ka ndihmuar për të kapërcyer ndarjet e thella social-kulturore gjatë gjithë jetës së tyre.

Për më tepër, arritjet e tyre shërbejnë si model për ne në kohën e sotme.
Besoj se ndaj me organizatorët e festivalit “Ditët e Naimit” bindjen se poezia i ka kapacitetet për të bashkuar njerëzit e kulturave të ndryshme, duke iu ofruar atyre një “kod gjuhe” të qartë përmes të cilit afirmohet identiteti i tyre social dhe kulturor dhe krijojnë lidhje me njëri-tjetrin me respekt dhe vlerësim. Veçanërisht në këto kohë me sfida sociale dhe politike, kjo vlerë është e një rëndësie vitale ndërkombëtare.
Në emër të ndërtimit të urave ndërmjet njerëzve dhe nxitjes së shkëmbimeve ndërkulturore, bazuar në respektin reciprok, pres me padurim të mblidhemi në këtë tubim të këtij viti të poetëve të shquar për të organizuar një festival të “ Ditëve e Naimit” të gjallë dhe të paharrueshëm".

Në fund anëtari Jurisë, Xhelal Zeneli,lexoi një biografi të shkurtër të fituesit, ku theksoi se, poeti amerikan Xhorxh Uallas është bursist-shkrimtar që banon përkohësisht në shtëpinë e lindjes së Walt Whitman-it, poeti-laureat i parë në Suffolk County, NY, dhe autori i 31 librave poezie në SHBA, Angli dhe Itali. Ish-vullnetari në Trupin e Paqes të SHBA-ve në Kore ka jetuar dhe punuar në Europë dhe Azi si dhe në vende të shumta në Shtetet e Bashkuara. Ka lindur në Nju Jork, ka jetuar dhe punuar për 5 vite në Mbretërinë e Bashkuar, ku ende udhëton rregullisht.

Xhorxhi, ish-studenti i Marvin Bell-it dhe WD Snodgrass-it, ka kryer studimet për shkrim krijimtar në Pacific University në Oregon dhe jep mësime shkrimi në zonën e Nju Jorkut në Peace University dhe Westchester Community College. Vepra e tij është mbledhur në arkivat në Hofstra University, dhe poezia e tij është dokumentuar në Qendrën e Poezisë dhe Letërsisë në Librarinë e Kongresit në Washington DC.

Edhe programi i këtij edicioni do të jetë i larmishëm për nga përmbajtja. Në kudër të tij, do të mbahet disa orë letrare, do te hapet nje ekspozite pikturash, do te promovohen libra, do të vizitohen lokalitete kulturore dhe historike, etj.

 

Artan Arsllani

Tetovë, 18 shtator 2017

 

Përfundoi Edicioni Jubilar i FNP "Ditët e Naimit"

POEZIA DHE NAIMI, BASHKUAN TETOVËN DHE PRISHTINËN

Për të njëzetën herë me radhë, poetët nga mbarë bota, si dhe poetë shqiptarë nderuan gjuhën shqipe, Naimin, shqiptarët... Edicioni i XX i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”, i cili u mbajt prej 20-24 tetor 2016, ishte një festë, një ngjarje e madhe kulturore. Ky projektshenjues kulturor me karakter ndërkombëtar programin e tij e zhvilloi në kryeqendat e shqiptarëve: në Tetovë dhe në Prishtinë/Prizren. Ate e karakterizoi një program i ngjeshur letrar, artistik dhe kulturor. U mbajtën tri lexime letrare, u zhvillua një konferencë shkencore, u hap një ekspozitë fotografish të Festivalit dhe të Naim Frashërit, si dhe u bënë vizita të ndryshme në monumentet kulturore, historike dhe fetare në qytetin e Tetovës, Prishtinës dhe të Prizrenit.

image001

Në këtë Edicion jubilar morrën pjesë afro 30 poetë me një shtrirje të gjerë gjeografike, si: Kuei-shien Lee (Taivan), Nicole Barriere (Francë), Ricardo Rubio (Argjentinë), Carla Cristopher (SHBA), Gabriela Elisha (Izrael), Dalila Hiaoui (Marok), Alicia Minjarez (Meksikë), Laus Strandby Nielsen (Belgjikë) Giuseppe Napolitano (Itali), Anton Baev (Bullgari), Sadik Bejko (Shqipëri), Kamran Mir Hazar(Hazaristan/Norvegji), Alla Polosina (Rusi), Chen Hsiu Chen (Taivan), Silke Liria Blumbach (Gjermani), Laure Cambau (Francë) Olivera Docevska dhe Dragana Evtimova (Maqedoni), Ragip Sylaj dhe Ndue Ukaj (Kosovë, Puntorie Muça Ziba (Maqedoni), Ilir Levonja (Shqipëri / SHBA), Riza Braholi dhe Odise Kote (Shqipëri) etj.

Në këtë Edicion jubilar morrën pjesë poetë me një shtrirje të gjerë gjeografike, si: Kuei-shien Lee (Taivan), Nicole Barriere (Francë), Ricardo Rubio (Argjentinë), Carla Cristopher (SHBA), Gabriela Elisha (Izrael), Dalila Hiaoui (Marok), Alicia Minjarez (Meksikë), Laus Strandby Nielsen (Belgjikë) Giuseppe Napolitano (Itali), Anton Baev (Bullgari), Sadik Bejko (Shqipëri), Kamran Mir Hazar(Hazaristan/Norvegji), Alla Polosina (Rusi), Chen Hsiu Chen (Taivan), Silke Liria Blumbach (Gjermani), Laure Cambau (Francë) Olivera Docevska dhe Dragana Evtimova (Maqedoni), Ragip Sylaj dhe Ndue Ukaj (Kosovë, Puntorie Muça Ziba (Maqedoni), Ilir Levonja (Shqipëri / SHBA), Riza Braholi dhe Odise Kote (Shqipëri).

image002

Kështu, hapja e ceremonisë festive e Edicionit jubilar, të 20-it me rradhë, të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” u bë përmes një performance mahnitëse fishekzjaresh, para Qendrës së Kulturës  “Naim Frashëri”, në Tetovë. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, laureati taivanez Kuei-shien Lee, dhe kryetarja e Komunës së Tetovës, Teuta Arifi, vendosën buqete lulesh para shtatores së poetit tonë kombëtar “Naim Frashëri”, i cili ndodhet në qendër të Tetovës (shtatorja e Naimit është ngritur nga Drejtoria e Festivalit, në 100 vjetorin e vdekjes).

image003

Më pas, në foajenë e Qendrës së Kulturës u hap ekspozita "Pelikani", me fotografi, botime të shtëpisë botuese të Festivalit, pllakate, programe e ftesa të festivalit, si dhe shkrime të botuara nëpër gazeta dhe revista të ndryshme në gjuhën shqipe dhe ate të huaj. Publikut në këtë hapje iu dhurua antologjia e këtij edicioni dhe botime të tjera të Festivalit.

image004

Hapjen e Edicionit jubilar e bëri, drejtori i Festivalit, z. Shaip Emërllahu, i cili tha se, "Letërsia ndër vite ka njohur modele dhe tipe të ndryshme ndërkomunikimi. Në vazhdimësi këto stereotipe dialogimi, të cilat kanë qenë të shumta dhe të ndryshme, kanë bartur peshën e zhvillimit dhe afirmimit letrar. Një nga ta është edhe modeli i festivaleve, i cili është mjaft i përhapur në botën kulturore. Festivalet ndërkombëtare letrare e kulturore, gjithandej nëpër botë, paraqesin stereotipe të veçanta komunikimesh. Ato kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë një arenë, ku dialogohet nga afër në nivel subjekti letrar dhe kulturor, në nivel prodhimi letrar, gjuhësor, si dhe të atij etnik.

image005

Kualiteti i qytetërimit, i njerëzimit, mvaret nga performanca e ndërtimit të një bashkëbisedimi, pra ‘nga dialogimi shpirtëror dhe frymor’. ‘Shpirti i një populli pasqyrohet në poezinë e tij, më mirë se, në çdo formë tjetër të artit’ - thotë Alen Boske. Kështu, ky dialogim eksperiencash letrare të etnive përmes këtyre takimeve letrare shpërfaq ngecjet dhe ecuritë përkatëse.

Në fjalët tona të hapjes së edicioneve të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë ‘Ditët e Naimit’ (Tetovë), vazhdimisht kemi izoluar dhe afirmuar vlerat e ndërkomunikimeve bashkëkohore letrare e kulturore që kanë reflektuar 19 edicionet e këtij shënjuesi kulturor, i cili çuditërisht flet nga cepi i gjeokulturës sonë. Mbase, kjo është edhe një tregues se, aty ku ndodh ndeshja e diversiteteve, kjo formë komunikimi favorizon shkëputjen nga ‘rrethi vicioz i provincializmit dhe izolimit kulturor,’ rimburson rrjedhjet dhjetravjeçare në këtë drejtim, si dhe paraqet formën e vetëdijes sonë globaliste për të komunikuar, ruajtur dhe afirmuar identitetin kulturor e shoqëror.

Festivali Ndërkombëtar i Poezisë ‘Ditët e Naimit’, përveç dialogimit nëpërmjet leximeve letrare, debateve letrare ajo komunikon edhe përmes përkthimit të letërsisë së huaj në gjuhën shqipe dhe anasjelltas. Këto përkthime vijnë nëpërmjet publikimeve të veçanta, si dhe përmes botimit të antologjive të poezisë së poetëve pjesëmarrës. Botimet elektronike janë një tjetër menyrë komunikimi e poezisë së poetëve, ashtu siç janë edhe përurimet e botimeve të ndryshme të edicionit të Festivalit.

Nën dritën e një formatimi të ri global këtyre modeleve të interkomunikimit iu nevojitet një rishikim, pra një kod që do t’iu përgjigjet kërkesave që i dikton kjo epokë unifikuese.

Sa ekziston gadishmëria, cila është vetëdija dhe sa arrijmë ta akceptojmë nevojën e modifikimit të këtyre modeleve ndërkomunikuese, kur sa vjen e dëshmohet edhe përmes këtyre festivaleve letrare se, ‘poezia është një mjet interkomunikues dhe interkulturor që mund të shfrytëzohet racionalisht dhe praktikisht edhe në këto kushte moderne, kur flitet për një frymë globale’.."

Më pas, artisti Zeqir Mehmeti i dorëzoi punimet artistike: logon e Festivalit dhe emrin e poetit kombëtar, Naim Frashëri, drejtorit të Festivalit për kontributin e tij 20 vjeçar.

image006

Edicionin e XX të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” e përshëndeti edhe kryetarja e komunës së Tetovës,  zonj. Teuta Arifi. Ajo, në fjalën e saj, në mes tjerash theksoi se, Festivali Ndërkombëtar i Poezisë "Ditët e Naimit" për 20 vjet ka luajtur një rol të madh në afirmimin e kulturës dhe letërsisë shqipe, në afirmimin e qytetit tonë... kështu, që ajo kërkoi nga institucionet që t'i kushtojnë një vëmendje më të madhe këtij Festivali.

image007

Në hapje të Edicionit, aktori Arsim Kaleci, recitoi poezinë "Fjalët e Qiririt" të Naim Frashërit, ndërsa një pikë muzikore me violinë  ekzekutoi, violinisti Shkëlzen Pajaziti.

Në orën e madhe letrare ‘Globi poetik’, poetët nga vendet e ndryshme lexuan poezitë e tyre, ndërkaq kryetari i Jurisë, prof. dr.Ymer Çiraku, lexoi motivacionin. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu ia dorëzoi laureatit çmimin e madh ‘Naim Frashëri’ që jepet për "Vlera të larta estetike dhe artistike", si dhe ia akordoi titullin Anëtar Nderi të Festivalit, poetit të famshëm nga Taivani, Kuei - shien Lee.

image008

Me këtët rast, laureati taivanez Lee, pasi falenderoi organizatorët dhe Jurinë për dhënien e këtij çmimi të lartë të Festivalit, theksoi se, "Është një nder i madh për mua të nderohem me këtë çmim letrar. Është një nderim edhe më i madh, pasi çmimi bart emrin e poetit kombëtar, Naim Frashëri. Unë, vazhdoi më tej ai, kam vullnetin e madh ta ndaj këtë çmim me popullin e Taivanit. Gjeografikisht, Maqedonia dhe Taivani janë larg njëri-tjetrit, por poezia mund t'i bashkojë."

image009

Të kujtojme se, titullin Anëtarë Nderi të Festivalit, deri tani, e kanë marrë shkrimtarët dhe intelektualët e njohur, si Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Abdellatif Laabi (Marok), Peter Poulsen (Danimarkë), Lionel Ray,  (Francë), Eva Lipska (Poloni), Craig Czury (SHBA), Tua Forsstrom (Finlandë), Athanase Vantchev de Thracy (Francë), Sebastiano Grasso (Itali) etj .

Në ditën e dytë të Programit, poetët vizituan Xhaminë e Larme dhe Teqen Arabati Baba, ku u në një nga ambientet e saj mbajtën orën letrare “Poetë dhe vargje”.

image010

Pasdite pjesëmarrësit u ngjitën në pikën turistike Kodra e Diellit, ku në hotelin "Scardus" u mbajt konferenca shkencore me temë: "Ndërkomunikimet kulture-Ditët e Naimit dhe poeti kombëtar Naim Frashëri". Në këtë konferencë e cila u drejtua nga prof. dr. Ymer Çiraku, u lexuan mbi 20 studime shkencore nga poetë dhe studjues të huaj dhe shqiptar, që ishin pjesë e këtij edicioni. Kështu, me kumtesat e tyre u paraqitën dr. Kuei-shien Lee, Nicole Barriere, Giuseppe Napolitano, Kamran Mir Hazar, Laure Cambau, Anton Baev, Olivera Docevska, Dragana Evtimova, Dinos Kubatis, Niels Hav, Ymer Çiraku, Ilir Levonja, Remzi Salihu, Xhelal Zejneli, Riza Braholi dhe Shaip Emërllahu.

image011

Në ditën e tretë poetë pjesëmarrës me autobus u nisën për në Prishtinë, ku vizituan disa monumente kultuore dhe historike.

image012

Festivali u mbyll me orën e madhe letrare ‘Meridiane poetike’, e cila u mbajt në Bibliotekën Kombëtare dhe Universitare të Kosovës në Prishtinë, ku poetët lexuan poezitë e tyre dhe u ndanë edhe çmimet e tjera letrare të Festivalit. Çmimi për vlera të veçanta poetike ‘Menada’ iu dha poetes franceze Nicole Barriere". 

image013

Çmimi ‘Ditët e Naimit’, që jepet për karrierë letrare iu nda poetes shqiptare, Puntorie Ziba.

image014

  Çmimin letrar për ciklin më të mirë poetik ‘Oaeneumi’ e mori poeti bullgar, Anton Baev.

image015

Çmimin letrar  ‘Qiriu i Naimit’ për poezinë më të mirë iu dha poetit argjentinas, Ricardo Rubio.  

image016

Ndërkaq, çmimin letrar për shprehjen poetike me emrin e poetes “Silke/Liria” e mori poetja maqedone, Dragana Evtimova.

image017

Ditën e katërt të Festivalit, poetët shkuan në qytetin e njohur historik në Prizren, ku vizituan disa monumente kulturore dhe historike, si shtëpinë e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe qytetin e vjetër.

image018

Drejtoria e Festivalit edhe në këtë edicion botoi antologjinë e poezive të poetëve pjesëmarrës, ‘Ti shfaqesh si ishull", të përgatitur nga Shaip Emërllahu.

Në 20 vjetorin e Festivalit, Drejtoria ndau disa Mirënjohje. Kështu, për kontributin e tij 20 vjeçar në ngritjen e Festivalit mirënjohje iu dha piktorit, Savash Veliu, për afirmimin e Festivalit, mirënjohje iu nda profesorit Xhelal Zejneli dhe poetit  Ekrem Ajruli. Gjithashtu, një mirënjohje iu nda edhe artistit, Hysen Berisha, si një ndjekës i apasionuar i edicioneve të Festivalit.

Festivalin e udhëhoqi moderatorja Alketa Fazliu. Poezitë në gjuhën shqipe i lexoi aktori Arsim Kaleci, kurse me kitarë i shoqëroi Naser Dula. Skenën e ideoi piktori, Savash Veliu.

Festivali u mbështet nga Ministria e Kulturës së Republikës së Maqedonisë, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës, Komuna e Tetovës dhe Komuna e Zhelinës. Sponzorë të këtij edicioni ishin kompanitë “Renova”, “JUSM", “Arbi”, “Scardus”,”Muratori" “Hit Oil”, “Zgjimi” dhe “Euro Turist”.

A. Arsllani

Edicioni XX i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit”

POETI TAIVANEZ, LEE KUEI-SHIEN - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”


laureatFitues i çmimit të madh "Naim Frashëri" të Edicionit jubilar, të 20-in me rradhë, të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti i famshëm taivanez Lee Kuei-Shien, kandidatë për disa vite për çmimin Nobël. Ky është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga studuesi Prof. Dr. Ymer Çiraku (Shqipëri), Ndue Ukaj (Kosovë) dhe Xhelal Zejneli (Maqedoni). Drejtoria e Festivalit, gjithashtu ka shpalle Anëtar Nderi të Festivalit shkrimtarin dhe studuesin e njohur shqiptar, Akademik Rexhep Qosja.

Festivali Ndërkombëtar i Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 20 – 24 tetor 2016.

Kjo u bë e njohur në një Konferencë shtypi të mbajtur më 21 shtator në Qendrën kulturore në Tetovë, nga drejtori i FNP "Ditët e Naimit", Shaip Emërllahu, si dhe anëtarët e Jurisë së Festivalit, Ndue Ukaj dhe Xhelal Zejneli. Laureatë të mëhershëm të këtij festivali janë emrat e njohur, si: Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Ali Podrimja (Kosovë), Fatos Arapi (Shqipëri), Athanase de Thracy (Bullgari), Lionel Ray(Francë), Abdelatif Laabi (Marok), Eva Lipska (Poloni), Tua Forstrom (Finlandë), Craig Czury (SHBA) Sebastiano Grasso (Itali) etj.

Në edicionin e sivjetëm, i cili përkon me 20 vjetorin e Festivalit dhe 170 vjetorit të lindjes së poetit kombëtar, Naim Frashëri, janë ftuar 40 poetë nga vende të ndryshme të botës, si: SHBA, Argjentinë, Meksikë, Taivan, Japoni, Danimarkë, Norvegji, Gjermani, Francë, Avganistan, Itali, Poloni, Lituani, Izrael, Rusi, Turqi, Kroaci, Slloveni, Bullgari, Bosnjë dhe Hercegovinë, dhe poete nga mbarë hapsira shqiptare e nga diaspora.

Në vazhdim konferencës së shtypi, anëtari i Jurisë së Festivalit, Ndue Ukaj, lexoi arsyetimin e Jurisë për dhënien e çimimit letrar "Naim Frashëri", ku thuhet se " Kuie shien Lee u lind më vitin 1937, në Taipe. Aty mbaroi arsimin e lartë në Institutin e Teknologjisë.  Më 1976 u bë anëtar i Akademisë Ndërkombëtare të Poezisë në Angli.  Më 1987, iu bashkua PEN-it tajvanez dhe u zgjodh zëvendëskryetar dhe pastaj kryetar i tij. Për një kohë ishte kryetar i Fondacioni Kombëtar për Kulturë dhe Art ne Taivan. Momentalisht është zëvendëskryetari i Lëvizjes Poetët e Botës (Movimiento Poetas del Mundo).

Filloi të shkruaj poezi më vitin 1953. Veprat e tij të botuar përfshijnë "Poezi të përmbledhura” në gjashtë vëllime2001, “Ese të përmbledhura” në dhjetë vëllime2002, “Poezi të përkthyera” në tetë vëllime2003, ”Antologjia e poezisë evropiane” në 25 vëllime2001-2005, ”Koleksioni Poezi elite” (në 22 vëllime) dhe të tjera, duke përfshirë “Thesar i artë i poezisë moderne indiane” (2005), që përmban poezitë nga presidenti A.P.J. Abdul Kalam.

Poezitë e tij u përkthyen dhe u botuan në Japoni, Kore, Kanada, Zelandën e Re, Holandë, Rumani, Indi, Greqi, Spanjë, Rusi, Mongoli etj.

U shpërblye me çmime të ndryshmetë rëndësishme si, çmimi "Poet Meritor Aziatik", Kore1994, me çmimin tajvanez të poezisë "Rong-hou"1997, çmimi "Poeti botëror i vitit 1997", çmimi "Poeti ndërkombëtarë", Indi1998, çmimin "Poeti i mijëvjeçarit", i Akademisë Ndërkombëtare e Poetëve , Indi2000, çmimin e letërsisë "Lai Ho" dhe çmimin kulturor "Premier", të dy në Tajvan (2001). Ka marrë edhe çmimin "Michael Madhusudan" nga Akademia "Michael Madhusudan"2002, çmimin "Wu San-lien" për letërsi2004dhe Medaljen e Poetit nga Fondacioni Mongol i Kulturës2005.

Tri herë nominohet kandidat për çmimin Nobel për letërsi nga Akademia Ndërkombëtare e Poetëve, Indi (2002, 2004, 2006).

Ka marrë pjesë në festivale ndërkombëtare poezie në vende të ndryshme të botës, si në SHBA, Japoni, Kore, Indi, Turqi, Mongoli, El Salvador, Nikaragua etj.

Toka, qielli, deti, përbëjnë një trekëndësh metaforik mjaft frekuent tek poezia e këtij poeti tajvanez, ku ndihen pesha e mallit dhe e dramës së vendlindjes - me fluturimet e endërrta të shpresave ngazllyese. Kjo poezi e ka fort të pranishme botëperceptimin filozofik mbi jetën, ku ndërthurren kultura e qytetërime të lashta, të ardhura prej popujve të lindjes së largët. Metafora e vendlindjes shndërrit në poezinë e tij në një pafundësi ndjesish, që nga ato më të brishtat e deri ato më sublimet e më dramatiket. Për të, vendlindja – Taivani, është imazhi i ishullit mitik, të mbështjellë nga dallgët e mëndafshit të bardhë dhe poetit, ia ka ënda ta sodisë nga syri i një zogu në qiell, tërë atë dantellë të endur prej puthje guackash të panumurta. Vendlindja është për të Itaka e paharruar, në sado udhëtime të pafundme që mund të endet njeriu larg saj. Prej kritikës është vlerësuar veçmas tek kjo poezi dikotonimia e ikjes dhe kthimit, ku vatra dhe bota, ndërthurren jo në kundërshti, por funksionojnë në filozofinë e harmonisë dhe bashkëjetesës.

Akordimi i çmimit "Naim Frashëri" të Edicionit të XX, të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë Ditët e Naimit - për poetin e shquar bashkëkohës Lee Kuei-Shien, është vlerësim dhe nderim për magjinë e artit të poezisë, në çdo gjuhë e në çdo shpirt populli që ajo krijohet. Seicila prej tyre, bën pjesë në thesarin e kulturës botërore dhe që përcjellin vlera të humanizmit dhe të bashkëjetesës së ndërsjelltë mes popujve e mes kulturave".

Në fund, anëtari tjetër i Jurisë, Xhelal Zejneli, lexoi edhe deklaraten qe laureati e dergoi me rastin e marrjes se çmimit "Naim Frashëri", në të cilën, thotë se,

" Jam thellësisht i nderuar të shpallem laureat i Edicionit të XX të FNP "Ditët e Naimit". Naim Frashëri është poeti më i madh shqiptar, i cili ka dhënë një kontribut të madh duke ngritur gjuhën shqipe, ruajtur dinjitetin shqiptar dhe duke vepruar për të afirmuar më shumë personalitetin e pavarur dhe autonom ndërkombëtar të popullit shqiptar. Kur lexoj poezitë e Naim Frashërit, jam thellësisht i inkurajuar nga vullneti i pashueshëm i mbushur me entuziazëm, që shprehet në poezinë e tij. Kam përkthyer në kinezisht poezinë e tij përfaqësuese "Fjalët e Qiririt", ku strofa vijuese

Në shpirt kam dashurinë,
Pa digjem për njerëzinë,...
Me zjarr ta djek mushkërinë
E të tretem për njerinë

tregon qart një ndjenjë madhështore për ta përqafuar botën, nga e përceptoj edhe shpirtin e popullit shqiptar. Procesi i mundimshëm i Shqipërisë ka vlerë si një mësim i vlefshëm nga mund të mësojë populli tajvanez. Fatkeqësisht, prej shumë kohe, për shkak të ndarjes historike dhe gjeografike, populli tajvanez di mjaft pak për shqiptarët, si dhe për Maqedoninë, Shqipërinë dhe Kosovën. Vendosi ta zë lirinë, do të mundohem për të zbatuar komunikimin e poezisë midis Shqipërisë dhe Tajvanit për të promovuar mirëkuptimin e ndërsjelltë dhe miqësinë në bazë të njeriut për njeriun".

A. Arsllani

Tetovë, 21 shtator 2016

DITËT E NAIMIT AFIRMOJNË TETOVËN DHE SHQIPTARËT

DITËT E NAIMIT PROMOVUESE E KULTURËS DHE LETËRSISË

Poetët e mbi njëzet vendeve të botes prej 15-18 tetor nderuan Tetovën, Naimin, shqiptarët… Edicioni i XIX i Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” ishte një festë e madhe poetike e kulturore. Ky festival tradicional dhe me karakter ndërkombëtar u  zhvillua në kryeqendrën e shqiptarëve të poezisë -Tetovë. Në kuadër të programit të tij u mbajtën një sërë aktivitetesh poetike, artistike dhe kulturore. U mbajtën lexime letrare, u promovuan libra poetik u hap një ekspozitë me piktura dhe u bënë vizita të ndryshme në monumentet kulturore, historike dhe fetare.

1

Në te morrën pjesë poetë me një shtrije të gjërë, si:  Taro Aizu (Japoni), Anna Rostokina (Rusi), Annat Zecharia (Izrael), Fernando Carrera (Meksikë), Adriana Hoyos (Kolumbi), Daniel Leuwers (Belgjikë) Basri Çapriqi (Mali i Zi), Giuseppe Napolitano dhe Irene Vallone (Itali), Dustin Jessica dhe Dustin Despal (SHBA), Dalila Hiaoui (Marok), Agim Mato (Shqipëri), Niels Hav (Danimarke), Ricardo Rubio (Argjentinë), Eduard Harents (Armeni), Rodney Saint - Eloi (Kanada), Silke Liria Blumbach (Gjermani), Glorijana Veber (Slloveni) Violeta Zllateva dhe Slaxhana Stojçevska (Maqedoni), Ndue Ukaj (Kosovë, Manjola Brahaj (Shqipëri), Remzi Salihu (Maqedoni), Brikena Qama (Shqipëri / Greqi) dhe Lindita Dushku (Kosovë).

Hapja ceremonisë festive të Edicionit të XIX të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” u bë përmes një performance të shkëlqyer fishekzjaresh, para Qendrës së Kulturës “Naim Frashëri”, në Tetovë. Drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, laureati shqiptar Basri Çapriqi, kryetarja e Komunës së Tetovës, Teuta Arifi, vendosën buqete lulesh para shtatores së poetit tonë kombëtar “Naim Frashëri”, i cili ndodhet në qendër të Tetovës.

2

Më pas, në foajenë e Qendrës së Kulturës u hap ekspozita e pikturave të Uran Limanit dhe të pranishmëve ju ndanë katalogjet e pikturave, broshura të fotografit të ri tetovar Jetmir Sejdiu dhe Antologjia e Festivalit.

3

Edicionin e XIX të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Ditët e Naimit” e hapi kryetarja e komunës së Tetovës zonj. Teuta Arifi, e cila në mes tjerash tha se, Festivali Ndërkombëtar i Poezisë "Ditët e Naimit" është një aktivitet i rëndësishëm që mbahet në qytetin e Tetovës, ku mblidhen çdo vit poetë nga vende të ndryshme të botës. Ne e kemi mbështetë dhe do të vazhdojmë ta bëjmë edhe në të ardhmen. Dëshiroj ta përgëzoj drejtorin e Festivalit, Shaip Emërllahu për këtë punë të mirë që bën.

4

Në vazhdim, drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu, nënvizoi, se, ‘Në çdo hapje Festivali kam nënvizuar rolin dhe rëndësinë që ka ky projektshënjues letrar e kulturor në njohjen, afirmimin dhe në ngritjen e modeleve të ndërkomunikimit në rradhë të parë në mes poetëve dhe pastaj të atij me publikun. Kam azauruar fjalorin që ka të bëjë vlerën që bartë ky operator kulturor dhe letrar në ngritjen e urave ndërkomunikuese, prandaj meqë për afro dy vjet në këtë skenë nuk lexova kurrë poezinë timen, më lejoni ta bëj ate sot.”

5

Në hapje të Edicionit u ekzekutuan edhe dy pika muzikore; nga kitaristi Naser Dula (Kosovë), si dhe një nga violinisti, Shkëlzen Pajaziti.

Në orën e madhe letrare ‘Globi poetik’, poetët nga vendet e ndryshme lexuan poezitë e tyre, ndërkaq kryetari i Jurisë Salajdin Salihu lexoi motivacionin, kurse drejtori i Festivalit, Shaip Emërllahu ia dorëzoi çmimin e madh ‘Naim Frashëri’ që jepet për "Vlera të larta estetike dhe artistike", si dhe ia ndau titullin Anëtar Nderi të Festivalit, laureatit nga Mali i Zi, Basri Çapriqi. Me këtët rast, laureati Çapriqi, falenderoi organizatorët dhe Jurinë për dhënien e këtij çmimi të lartë të Festivalit.

6

Të kujtojme se, titullin Anëtarë Nderi të Festivalit, deri tani, e kanë marrë shkrimtarët dhe intelektualët e njohur, si Ismail Kadare (Shqipëri), Desmond Egan (Irlandë), Thomas Tidholm (Suedi), Manlio Argueta (Salvador), Abdellatif Laabi (Marok), Peter Poulsen (Danimarkë), Lionel Ray,  (Francë), Eva Lipska (Poloni), Craig Czury (SHBA), Tua Forsstrom (Finlandë), Athanase Vantchev de Thracy (Francë), Sebastiano Grasso (Itali) etj .

Në ditën e dytë të Programit, poetët shkuan në Teqen Arabati Baba, ku u në një nga ambientet e saj mbajtën orën letrare “Poetë dhe vargje”.

7

Në ditën e tretë u përuruan tre libra të poetëve pjesëmarrës si: “Prapa hënës” të laureatit të Festivalit, poetit danez Peter Poulsen (në gjuhën shqipe), “Concerto” i poetit belg Daniel Leuwers në gjuhën italiane, si dhe librin "Duet of Rieds” të poetëve Shaip Emërllahu dhe Taro Aizu nga Japonia të botuar në gjuhën japoneze dhe angleze nga shtëpia botuese (Junpa Books-Kobe). Për librat folën kritikët dhe poetët Xhuzepe Napolitano, Ndue Ukaj dhe Taro Aizu.

8

Festivali u mbyll me orën e madhe letrare ‘Meridiane poetike’, e cila u mbajt në Sallën e Fakultetit të Arteve të USHT-së, ku poetët lexuan poezitë e tyre dhe u ndanë edhe çmimet e tjera letrare të Festivalit. Çmimi, që jepet për karierë letrare, ‘Ditët e Naimit’, iu nda poetit japonez Taro Aizu nga Japonia, çmimi për vlera të veçanta poetike ‘Menada’ iu dha poetit me belg Daniel Leuwers, çmimin letrar për ciklin më të mirë poetik ‘Oaeneumi’ e mori poeti danez, Niels Hav, çmimin letrar  ‘Qiriu i Naimit’ iu dha poetëve Jessica Flyyn dhe Dustin Nispel nga SHBA, si dhe poetit tetovar Remzi Salihut dhe çmimin letrar për shprehjen poetike me emrin e poetes “Silke/Liria” e mori poetja ruse Anna Rostokina.

9

Drejtoria e Festivalit edhe në këtë edicion botoi antologjinë e poezive të poetëve pjesëmarrës ‘Zërat e ujit" të përgatitur nga Shaip Emërllahu.

Festivalin e udhëhoqi moderatorja Verjana Abazaj. Poezitë në gjuhën shqipe i lexoi aktori Arsim Kaleci, kurse me kitarë i shoqëroi Naser Dula. Skenën e ideoi piktori Nevzat Bejtuli-Kica.

10

Festivali u mbështet nga Ministria e Kulturës, Komuna e Tetovës, Komuna e Zhelinës. Sponzorë të këtij edicioni ishin “Hit Oil”, “Arbi”, “Sirena”, “Kurtishi, “Hajri Kom", ”Jehona event" “Allprint” dhe “Nasir tours”.

A. Arsllani

Konferencë shtypi e Drejtorisë së FNP "Ditët e Naimit"

POETI BASRI ÇAPRIQI - LAUREAT I ÇMIMIT “NAIM FRASHËRI”

pres
Fitues i çmimit të madh "Naim Frashëri" i Edicionit XIX të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë "Ditët e Naimit" është poeti I njohur shqiptar, Basri Çapriqi. Ky është vendim i Jurisë së Festivalit i përbërë nga poeti dhe studjuesi Salajdin Salihu (kryetar), poetët Ndue Ukaj(anëtar) dhe Haxhi Shabani (anëtar). Drejtoria e Festivalit, gjithashtu ka shpall laureatin e sivjetshëm edhe Anëtar Nderi të Festivalit. Festivali Ndërkombëtar i Poezisë “Ditët e Naimit” do të mbahet prej 15 – 18 tetor 2015, në qytetin e Tetovës.

Leggi tutto: Konferencë shtypi e Drejtorisë së FNP "Ditët e Naimit"

Edicioni XIX

festivaliXIX